Pokazywanie postów oznaczonych etykietą literatura rosyjska. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą literatura rosyjska. Pokaż wszystkie posty

czwartek, 31 maja 2018

516. Czy wojna jest dla kobiet?


AUTOR: Luba Winogradowa
TŁUMACZ: Dorota Bal
ROK WYDANIA: 2018
WYDAWNICTWO: Znak Horyzont

OPIS
Godziny wyczekiwania w napięciu, pierwszy zabity wróg, a potem kolejne „punkty na koncie”, śmierć koleżanek, ale też zabawa, zaloty i pierwsze miłości. Tak wyglądało życie Kławy, Marusi, Rozy i innych, znoszących trudy wojny, zahartowanych snajperek, bez wahania naciskających na spust. Jednocześnie bardzo młodych dziewcząt tęskniących za mamą, za domem, za normalnością.
Co czuje młoda dziewczyna, gdy kolejna już przyjaciółka ginie na froncie? I gdy to kolega z własnego obozu okazuje się być najgroźniejszym wrogiem? Jak to jest być „frontową żoną”? Czy można wrócić z wojny do domu i znów gotować barszcz, jak mama i babcia? Luba Winogradowa przeszukując archiwa, studiując wspomnienia naocznych świadków udowadnia, że wojna tylko z pozoru jest męską sprawą. Oddaje sprawiedliwość bohaterkom, których zasługi nigdy nie zostały należycie docenione. 

RECENZJA
Wojna nie kojarzy się z kobietami. Wojenne potyczki to krew, ból, zmęczenie i żołnierze. Obraz kobiety - delikatnej i wątłej - w ogóle tu nie pasuje. Tymczasem w wojskach wielu państw to właśnie dziewczęta szły ramię w ramię z mężczyznami i oprócz bycia sanitariuszkami na równi walczyły o wolność. Snajperki Luby Winogradowej to opowieść o młodych kobietach, które służyły w sowieckim wojsku. Książka jest swojego rodzaju świadectwem tych nielicznych, które przeżyły.

Wiele milionów Rosjan podczas wojny wegetowało - w kraju panował głód, ludzie żyli w skrajnej biedzie, a sowiecka propaganda robiła swoje. Nic więc dziwnego, że wiele dziewczyn w wojsku widziało szanse na poprawienie własnych warunków życia, a możliwość zemszczenia się na "złych Niemcach" i dołożenie swojego wkładu do wyzwolenia kraju działały na nie jeszcze bardziej motywująco.

Autorka zabierała nas w podróż do wojennej rzeczywistości. Nie próbowała bawić się w psychologa, na siłę ubierać przeżycia wojennych kobiet w piękne słowa, a po prostu pozwolił im się wypowiedzieć, podzielić się nie tylko swoimi wspomnieniami, ale przede wszystkim tym co czuły kiedy były ścigane, kiedy celowały do niemieckich snajperów, czy uczestniczyły w akcjach. Książka posiada bardzo dużo cytatów z różnego rodzaju dokumentów - pamiętników czy relacji. Bardzo lubię kiedy w literaturze historycznej pojawia się dużo źródeł. Wtedy cała pozycja nabiera wiarygodności i wartości. Jeśli o to chodzi chylę czoła przed panią Winogradową. Nie podoba mi się jednak samo rozmieszczenie przypisów - wszystkie zostały zebrane na końcu lektury, więc, żeby sprawdzić z jakich źródeł korzystała autorka trzeba było "skakać".

Przeczytałam już całkiem sporo książek historycznych. Do tej pory spotykałam się z biografiami zbiorczymi, które miały zbliżony układ - jeden rozdział zazwyczaj przypadał jednemu bohaterowi. Snajperki zostały podzielone w zupełnie inny sposób - tutaj nie ma podziału na postaci, lecz na... no właśnie to nie jest tak jednoznaczne. Wydawać by się mogło, że chodzi o sytuacje, które łączyły kilka dziewcząt. Taki sposób rozpisania rozdziałów nie do końca przypał mi do gustu bo miałam wrażenie, że wprowadzał trochę zamętu. Jedna bohaterka mogła pojawiać się w kilku miejscach w książce (niekoniecznie chronologicznie), a jeśli do tego dołożymy tych nazwiska całkiem sporo to o zakręcenie się nie jest trudno. 

Styl autorki jest przejrzysty i łatwy w odbiorze. Mimo, dużej ilości wiadomości czytelnik nie czuje się tym wszystkim przytłoczony i może dosłownie w 3-4 wolniejsze wieczory "zapoznać" się z sowieckimi snajperkami.

Wojna jest zła. My na ten moment możemy cieszyć się wolnością, ale trzeba pamiętać, że historia często zatacza koło (pfu, pfu, pfu nie chce być prorokiem, w żadnym wypadku!). Czytając tego typu pozycje czy to o polskiej armii, czy o jakiejkolwiek innej nigdy nie staram się oceniać żołnierzy. Nie wiemy jak my zachowalibyśmy się w podobnej sytuacji. Zdarzyło się, że rosyjskie snajperki przeżywały dwa piekła - najpierw przeszły swoje na froncie, a potem gdy wojna dobiegła końca okazało się, że powrót do domu wcale nie jest taki jaki sobie wyobrażały. Nie jest łatwo kiedy poświęcasz się i za innych i za kraj, gdy widziałaś jak każdego dnia twoje koleżanki/przyjaciółki zostają zastrzelone/rozerwane przez minę/wzięte do niewoli, a jedyne na co stać bliskich i sąsiadów po wojnie to przypięcie snajperce etykietki "frontowej żony" - która, albo była po prostu formą rozrywki dla "prawdziwych" żołnierzy, albo wybrała się na front, żeby znaleźć w armii wysoko postawionego męża. Smutne i przykre.

Snajperki to pozycja bardzo ciekawa i wciągająca. Śmiało przypadnie do gusty tym, którzy lubią czytać książki historyczne o tematyce wojennej. Gdyby nie czysto techniczne błędy, które niestety przeszkadzały, byłoby jeszcze lepiej. Niemniej same "wnętrze" zasługuję na uwagę. 

OCENA: 7/10

Za egzemplarz bardzo dziękuję wydawnictwu

Witam. Dawno mnie tutaj nie było, ale nadal się nie ogarnęłam i nie "uprzątnęłam" się na tyle, żeby móc w pełni tutaj wrócić. Ale obiecuje sobie i Wam, że niebawem to nastąpi. Jeszcze tylko troszkę...
Pozdrawiam...




poniedziałek, 24 października 2016

319. Kultowy "Mistrz i Małgorzata"


AUTOR: Michaił Bułhakow
TYTUŁ ORYGINALNY: Мастер и Маргарита
TŁUMACZ: Andrzej Drawicz
ROK WYDANIA: 2013
WYDAWNICTWO:  Rebis  

OPIS
"Mistrz i Małgorzata" - jak wiele genialnych utworów - wymyka się jednoznacznemu opisowi, prowokując mnogość interpretacji. Ta powieść szkatułkowa, bogata w odniesienia do literatury światowej, wciąż zadziwia bogactwem tematyki. Znaleźć w niej można rozważania na temat kondycji sztuki, echa nieustannego konfliktu twórcy z otoczeniem, klasyczny filozoficzny motyw walki dobra ze złem, ale także ciętą satyrę oraz ironiczne odniesienia do ocierającej się wielokrotnie o absurd radzieckiej rzeczywistości lat trzydziestych. A także - rzecz jasna - cudowny wątek miłosny tytułowych Mistrza i Małgorzaty, który dla wielu czytelników jest jedną z największych zalet tej książki. [1]

RECENZJA
Nie mam pojęcia, dlaczego akurat, gdy miałam czytać tak wielkie dzieło nagle dopadł mnie książkowstręt. Patrzyłam na tę piękną okładkę i mówiłam sobie: znajdź coś innego do robienie, abyś nie musiała czytać. Po prostu dni mijały, a ja tej książki nie mogłam wziąć w ręce. W końcu jednak postanowiłam się zmusić. „Mistrz i Małgorzata” wisiał nade mną od dawna, więc, gdy w Empiku wyczaiłam promocję na to piękne, matowe, proste, czarne wydanie od razu je kupiłam. Ogólnie coś mnie ciągnie w stronę rosyjskich klimatów, więc gdy pokonałam kryzys czytelniczy i poczułam głód do słowa pisanego w końcu z czystym sercem i sumieniem zabrałam się do lektury.

Pewnego dnia w Moskwie spotyka się dwóch uczonych. Jednym z nich jest Michał Aleksandrowicz Berlioz, który jest redaktorem miesięcznika literackiego. Drugi to młody poeta Iwan Nikołajewicz Ponyriow, które swoje teksty publikuje pod pseudonimem Bezdomny. Berlioz tłumaczył Bezdomnemu, że jego artykuł o Jezusie Chrystusie pokazuje Boga chrześcijan, jako osobę, która żyła, a według zamysłu miało być zupełnie inaczej. Podczas tej dyskusji przyłącza się do nich pewien nieznajomy, który podaje się za specjalistę od czarnej magii i sprzeciwia się twierdzeniu, że Jezus Chrystus nigdy nie istniał. Przepowiada również Berliozowi, że tego dnia umrze przez ścięcie głowy. Nieznajomy na potwierdzenie, że Chrystus istniał naprawdę rozpoczyna opowieść o Poncjuszu Piłacie i Jeszui…

Tak rozpoczyna się drugi wątek w książce, czyli część Jerozolimska, która dotyczy skazania Jeszui na śmierć za podburzanie ludu. Piłat na początku nie chce skazywać Jeszui na śmierć mimo uporu kapłanów żydowskich. Nie decyduje się jednak na sprzeciw, a życia skazańca nie ratuje nawet obyczaj święta Pesach. Arcykapłan decyduje się na uwolnienie zdecydowanie groźniejszego przestępcy niż Jeszua, czyli Bar-Rabbana.

Gdy przepowiednia obcego przybysza się sprawdza Bezdomny postanawia gonić gościa w efekcie, czego zostaje pozbawiony ubrań i w samych tylko klaksonach dociera do Gribojedowa, gdzie Massolit (redakcja, którą kierował Berliozowi) miał swoją siedzibę. Tam zostaje wzięty za niepoczytalnego i agresywnego, a następnie zabrany do szpitala psychiatrycznego, gdzie spotyka tytułowego Mistrza, a za sprawą jego opowiadań również Małgorzatę. Nie będę wam streszczać całej powieści, ale cudzoziemiec, który przepowiedział śmierć Berliozowi i tak uparcie bronił faktu, że szata istnieje w rzeczywistości jest dużo większą postacią niż może się wydawać.

„Mistrz i Małgorzata” to dzieło niesamowicie trudne, pełne metafor, które miały za zadanie oszukać rosyjską, komunistyczną cenzurę. Bułhakow nie popierał totalitarnego nacisku na pisarzy, którzy nie mogli wprost tworzyć tego, co chcieli i co myśleli o ówczesnej Rosji. Pośród całej masy metafor pokazał, że Rosja jest zniewolona przez biurokratyczną administrację, a także, że ludzie dla własnego zysku nie wahali się donieść na sąsiada na milicję. Wszędzie królowały nieuczciwość, przemoc i korupcja.

Nie mówię, że to jest zła książka, bo język, jakim jest napisana to miód dla czytających. To jest klasyka, ale muszę przyznać, że mnie nie powaliła. Dla mnie była średnia i mnie do siebie nie przekonała. Po prostu może to ten pełen metafor klimat mi nie podpasował. W zasadzie mogłaby mieć inny tytuł, bo Mistrz i Małgorzata to postaci zdecydowanie drugoplanowe, które poznajemy dopiero po 150 stronach książki. Możliwe jednak, że jest to zabieg autora, który miał za zadanie zmylić cenzurę. Nie żałuję, że przeczytałam. Uważam, że słusznie wpisuje się tę pozycję w klasykę literatury, ale mnie do końca nie przekonała. Za kilka lat ponownie ją przeczytam i może wtedy bardziej mnie do siebie przekona.

PS Kot Behemot wymiata!

„- Proszę wybaczyć… czy to ty… czy to pan – zaplątał się, nie wiedząc, jak zwracać się do zwierzęcia – jest tym kotem, który wsiadł do tramwaju?
- To ja – potwierdził mile połechtany kot i dodał: - Miło słyszeć tak uprzejme zwracanie się do kotów. Przeważnie mówi się do nich, nie wiem, czemu, „ty”, chociaż żaden kot nigdy z nikim nie pił bruderszaftu." ~ Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata, Poznań 2013, s. 377.
OCENA: 6/10

Przyznam szczerze, że ta książka sporo nerwów mi napsuła. Po prostu jakoś tak. Dobrego tygodnia! 
Całusy, Lady Spark 

[1] Opis pochodzi z okładki książki

poniedziałek, 8 lutego 2016

211. "Musiałam umrzeć", czyli takie są warunki islamu

AUTOR:  Marina Achmedowa  
TYTUŁ ORYGINALNY: Дневник смертницы: Хадижа
TŁUMACZ: Aleksandra Stronka   
ROK WYDANIA: 2015
WYDAWNICTWO: Znak   

OPIS
Chadidża dorasta w wiosce na północnym Kaukazie, gdzie świat nie zmienił się od wieków. Dziewczyna uczy się wierności islamskiej tradycji oraz posłuszeństwa woli Allacha, starszych i mężczyzn.
Gdy dorośnie, trafi do miasta rozdzieranego wojną między muzułmańskimi bojownikami i rosyjskimi siłami specjalnymi. Choć delikatna, wrażliwa Chadidża bezustannie dokonuje kolejnych wyborów, tak naprawdę nic od niej nie zależy. Nawet, kiedy pójdzie za głosem serca, trafi wprost do fanatyków usprawiedliwiających nienawiść przemocą i religią.
Podczas podróży do Dagestanu rosyjska reporterka Marina Achmedowa była świadkiem ataku sił specjalnych na kryjówkę muzułmański ekstremistów. Poruszona widokiem obławy i jej ofiar postanowiła napisać posiąść, która odpowie na pytanie, co sprawia, że muzułmańskie kobiety dokonują samobójczych zamachów. [1]

RECENZJA
Islam. Muzułmanie. Świat dla nas bardzo egzotyczny i tajemniczy. Na studiach dość często – głównie ze względu na specjalizację – stykałam się z tymi tematami i powiem szczerze, że nie bardzo za tym przepadałam. Nie rozumiem tej wiary. Nie rozumiem i nie popieram. Nie umiałabym w niej żyć. Może gdybym się w niej wychowała, ale gdyby teraz ktoś mi ją narzucił? Otrząsnęłam się, aż ze strachu. Niestety kobiety w islamie nie istnieją, a jeśli już to tylko do celów prokreacji. 

Chadidża jest główną bohaterką i jednocześnie narratorką całej powieści. Poznajemy ją w wieku trzynastu lat, gdy wprowadza nas w życie swojej rodziny, wioski i świata. Ideologia, którą przedstawia Chadidża jest dla mnie niezrozumiała. Nie umiem jej pojąć i zaakceptować. Bo jak można akceptować, żeby mówić o dziewczynie w wieku dwudziestu dwóch lat, że jest stara?! No na litość boską! Przedmiotowe traktowanie kobiet i uważanie, że są nic nie warte poważnie mnie wystraszyło. Czułam się zakłopotana i czułam wzbierający we mnie gniew. Już na samym początku musiałam sobie powtarzać: spokojnie, nie emocjonuj się. 

Co do samego ułożenia powieści, to jest ona podzielona na trzy części. I tak w pierwszej mamy przedstawione życie dziewczyny na wsi, gdzie życie nie zmieniło się od wieków. Cały czas ludzie mają zaściankowe myślenie, a życie mierzy się za pomocą zachodów słońca. I jak początkowo narracja może denerwować, bo jest pisana językiem trzynastoletniej dziewczyny, gdzie powtórzenie powtórzeniem jest poganiane, tak im dalej w kartki tym lepiej, ale naiwność głównej bohaterki, która spowodowana jest jej wychowaniem po prostu czasami irytuje. Właśnie w tym okresie swojego życia spotyka Machacza, wielką swoją miłość. W drugiej części mamy do czynienia z młodą kobietą, która próbuje dać sobie radę w miejskim świecie. Dla muzułmańskiej dziewczyny nie jest to wcale takie proste. Musi przestrzegać silnie wyznaczonych granic jak nie rozmawiać z chłopakami, bo to może zhańbić jej rodzinę. Im dalej w kartki tym Chadidża dojrzewa, jej wpisy stają się dojrzalsze, ale dalej w nich daje się zauważyć przesiąknięcie zasadami religijnymi oraz wiejskim wychowaniem. Mimo wszystko książkę czyta się szybko i sprawnie, a co najważniejsze z wielkim zainteresowaniem. Jak już nam zdradzono na okładce doskonale wiemy, co stanie się z główną bohaterką. Początkowo sądziłam, że Machacz do tego zmusi dziewczynę, że należy do grupy bardzo radykalnych muzułmanów. Jednak to, co zrobiła autorka wbiło mnie w łóżko. Trzecia część jest najkrótsza. I szczerze powiedziawszy jest najdojrzalsza, ale jednocześnie przesycona religijnością. Chadidża staje tym, kogo nienawidziła w dzieciństwie. Jest to fragment najbardziej dramatyczny, bo nie mamy do czynienia z podlotkiem, a kobietą, która jest zdecydowana na pewne kroki.

Czy Achmedowa odpowiedziała na pytanie: dlaczego muzułmańskie kobiety dokonują samobójczych zamachów? Nie jestem do końca przekonana. Zachowaniem Chadidży kierowała chęć życia wiecznego u boku najbliższych osób, które już umarły. Jednak takich jak ona było więcej, a sprytni ludzie doskonale wykorzystali jej załamanie. Myślę, że główną motywacją są właśnie bardzo ogromne straty, z którymi te kobiety nie mogą sobie poradzić, a następnie powoływanie się na wolę Najwyższego.

Powieść Mariny Achmedowej jest oparta na faktach, których była świadkiem. Zapewnia nas, że opisuje tylko to, czego była świadkiem na własne oczy. Oddała dobrze wszystko, co działo się na północnym Kaukazie. Książkę czyta się szybko i sprawnie. Nie zajęła mi ona dużo czasu. Przede wszystkim jest wciągająca. Nie dam jej jednak maksymalnej oceny, bo nie zmieniła mojego światopoglądu, a wręcz przeciwnie tylko mnie w nim utwierdziła. I co te studia ze mną zrobiły?

"Kiedy się kogoś nie widzi, prędko się o nim zapomina." ~ Marina Achmedowa, Musiałam umrzeć, Kraków 2015, str. 112.
OCENA: 7/10

[1] Opis pochodzi z okładki książki

Z uwagi na ukończone studia uważam, że ta książka dla mnie okazała się ważna. Szkoda, że w domu przeczytam ją tylko ja, bo jest to powieść warta poświęconego jej czasu. 

poniedziałek, 4 stycznia 2016

196. Swietłana Alliłujewa, czy "Córka Stalina"

AUTOR: Swietłana Alliłujewa   
TYTUŁ ORYGINALNY: Docz Stalina 20pisiem k drugu
TŁUMACZ: Jan Cichocki
ROK WYDANIA: 2014
WYDAWNICTWO:  Bellona

OPIS
Córka wszechpotężnego Wodza Wszystkich Narodów, jedna z najbardziej kontrowersyjnych kobiet w historii Rosji. Jej poszukiwania własnej tożsamości, miłości i prawdy – nieuchronnie doprowadzają ją do buntu i przeciwstawienia się ojcu. Swietłana Alliłujewa z pełną, często bolesną otwartością opowiada o swojej rodzinie, kamaryli otaczającej dyktatora i czasie, w którym upływało jej skomplikowane i fascynujące życie.
Mimo jednoznacznie sformułowanego tytułu, książka zawiera dwa utwory – korespondujące ze sobą i wzajemnie się uzupełniające.
Pierwszy to wywiad –rzeka Swietłany Alliłujewy dla rosyjskiej telewizji, w którym jedyna córka Stalina niezwykle otwarcie opowiada o swoim życiu.
Część druga (obszerniejsza od poprzedniej) – to pierwsza książka Swietłany Alliłujewy „20 listów do przyjaciela”, napisana w podmoskiewskiej Żukowce. Sama autorka nazywa ten swobodny w konstrukcji utwór spowiedzią.  [1]

RECENZJA
Od momentu, gdy przeczytałam biografię Królowej Matki przekonałam się do tego typu książek i staram się od czasu do czasu wplatać je między wszystkie powieści, jakie czytam. I gdy tylko w moje ręce wpadła książka o córce Stalina byłam zachwycona, bo postać Wodza Wszystkich Narodów bardzo mnie ciekawiła. Sądziłam, że dostanę coś ciekawego, co rzuci mi trochę światła na te skomplikowane postaci. Niestety nie dostałam tego.

Nim przejdę do właściwej recenzji zaznaczę, że kilka miesięcy temu widziałam dokument o Swietłanie Alliłujewej i odniosłam wrażenie, że ma ona pretensje do całego świata za to, w jakiej rodzinie przyszła na świat, jakie życie wiodła i że wszyscy winni są temu, co spotkało ją w życiu tylko nie ona sama. I to samo uczucie towarzyszyło mi przez pierwszą część książki, na którą składa się wywiad, a raczej zapiski z niego. Wyczuwałam gorycz oraz rozczarowanie swoim życiem. Gdzieś przeczytałam również, że bez znajomości dokładnej historii jej życia nie zrozumie się tej książki. Moja wiedza historyczna nie jest powalająca, ale to, co wiedziałam wystarczyło mi by łączyć wątki i fakty. Ta kobieta miała nawet pretensje do własnych dzieci, że znienawidziły ją po tym jak uciekła z Rosji i zostawiła je w zasadzie na pastwę losu i państwa. Zarzucała im, że jej nie rozumiały, że były egoistyczne. Wyczuwałam żal w jej wypowiedziach. Nie mogę powiedzieć, że wczułam się w nią, bo nie wyobrażam sobie żebym kiedykolwiek zostawiła swoje pociechy i sama uciekła na drugi koniec świata.

Druga część książki to pierwsza książka Swietłany Alliłujewy „20 listów do przyjaciela”, która została napisana w Żukowce w 1963 r. i zawiera obszerną biografię nie tylko jej do tego momentu, ale również członków jej rodziny. Tu z kolei miałam wrażenie, że idealizowała wszystkich. Każdy był dobry, czuły i kochany tylko jej rodzony brat Wasilij był zły i nierozgarnięty. Ta część była bardzo nierówna. Fragmentami mnie pochłaniała, a były momenty, gdy modliłam się o to by jak najszybciej był koniec.

Sporą rolę w kształtowaniu świadomości Swietłany miała jej matka, która w 1932 r. (jeśli dobrze pamiętam) popełniła samobójstwo. Swieta miała wtedy sześć lat i wmawiano jej, że matka zmarła na wyrostek robaczkowy. Podobno śmierć żony mocno złamała Stalina, który ją kochał i uważał za swojego najlepszego przyjaciela. Ja odniosłam jednak wrażenie, że Wódz po prostu ją tolerował i potrzebowałby jego życie jakoś wyglądało dla osób postronnych. W końcu inaczej patrzy każdy nawet na mężczyznę otoczonego żoną i dziećmi, niż na tego, który żyje sam. O jego miłości może świadczyć tylko to, że nie ożenił się trzeci raz (matka Swietłany była jego drugą żoną). Nie ulega wątpliwości, że Stalin kochał ze swoich wszystkich dzieci Swietłanę, o czym świadczą listy, jakie do niej pisał. Jednak im dziewczynka była bardziej dojrzała tym jego miłość stygła.

Książka miała być jakby spowiedzią, a wyszedł z niej jeden wielki żal do świata Alliłujewy, która nie umiała i wtedy (z racji tego czyją była córką i w jakim świecie żyła) nie mogła wziąć swojego losu we własne ręce. Jednak czy do końca nie mogła? Uciekła, a mimo wszystko miała żal do Zachodu za to jak ją potraktował, że chodzili za nią dziennikarze, że nie pozwalali jej normalnie żyć, że czuła się obco. Wszyscy byli winni tylko nie biedna Swietłana.

Nie podobała mi się ta pozycja. Nie przekonała mnie do siebie. Wykreowałam sobie obraz kobiety wiecznie niezadowolonej z życia, która była niestabilna emocjonalnie. Owszem straciła bardzo wcześnie matkę. Jednak jej późniejsze życie to… sama nawet nie wiem, co to jest, ale z pewnością żal do świata za to, gdzie i kiedy przyszło jej żyć i to, że nic z tym wtedy nie zrobiła. Ciężko polecić mi lekturą, z którą mordowałam się tak długo i mam tak złe odczucia. Sami zdecydujcie czy chcecie ją poznać.

„Przywykłam jednak, żeby nigdy niczego nie żałować. Zdarzają się jakieś straszne rzeczy, a później wszystko idzie swoim torem. Dziś gorzej – jutro lepiej." ~ Swietłana Ałliłujewa, Córka Stalina, Warszawa 2014, s. 86.

OCENA: 4/10

Pierwsza recenzja w nowym roku i tak słaba. Oby to nie była zapowiedź całorocznych. Jak już wiecie powoli szykujemy się do zmian na KA. Wciąż się zastanawiam kiedy wrzucić nagrany dla Was filmik, ale muszę chyba jeszcze chwilę poczekać. 
Nie zamarznijcie!
Lady Spark 

sobota, 11 lipca 2015

146. „Pożegnania nadszedł czas…”, czyli ostatnia część Trylogii Suremu

AUTOR: Wiera Szkolnikowa
TYTUŁ ORYGINALNY: Выбор Наместницы
SERIA: Trylogia Suremu
TŁUMACZ: Rafał Dębski
TOM: Trzeci
ROK WYDANIA: 2012
WYDAWNICTWO: Prószyński i S-ka

OPIS
Zdawać by się mogło, że w Imperium Anryjskim wreszcie nastał czas spokoju i radości. Na tronie zasiada przepowiedziany w proroctwie król-elf, a królowa właśnie urodziła mu następcę. Na pozór wszystko w państwie układa się dobrze, ale przecież gdzieś zawsze czai się nieszczęście, a rzeczywistość nader często wygląda zupełnie inaczej, niż mogłoby się wydawać. [1]

RECENZJA
Po dwóch bardzo słabych częściach Trylogii Suremu nadszedł czas na ostatnią odsłonę cyklu Wiery Szkolenikowej. Nie będę ukrywała – zasiadając do czytania trzeciej księgi Namiestniczki jedyne o czym marzyłam to skończyć ją jak najszybciej i zapomnieć, że miałam taką wątpliwą przyjemność  zapoznać się z całą serią. Pełna obaw zaczęłam zagłębiać się w lekturze… i ku mojej ogromnej ucieszę i niemałemu zaskoczeniu moja pożegnalna przygoda z trylogią Wiery Szkolenikowej okazała się zdecydowanie najlepszą, chociaż w ogólnym rozrachunku nadal wypada słabo.

Król powrócił, a królestwo przez stulecia rządzone przez kobiety znów zyskało swojego prawowitego władcę. Teraz powinno być już tylko lepiej… niestety okazuje się, że król w nosie ma los swoich poddanych – podwyższa i nakłada kolejne podatki, usuwa niewygodnych lordów, wywołuje nowe wojny i robi to wszystko bez żadnych skrupułów. Wydaje się, że gorzej być nie może, prawda? A jednak może! Otóż nowy-stary król jest Bestią, a jego pierworodny ma w przyszłości stać się Aredem – najgorszą z możliwych czarnych mocy! Pradawna przepowiednia o końcu świata spełnia się i wszystko wskazuje na to, że nic już nie można zmienić… a może jednak? W sumie jeśli chodzi o fabułę, ta część jest zdecydowanie najlepsza. Tylko, trzeba od razu powiedzieć, że  Księga III Namiestniczki wypada lepiej na tle dwóch poprzednich, ale wcale nie oznacza to, że jest bardzo dobra czy wręcz wybitna. Nie, nie! Do tego jeszcze daleka droga, niestety. Cieszyć może jedynie fakt, że w tym tomie mamy trochę więcej akcji i cała powieść, aż tak nadto nie nudzi. Dzięki Bogu, bo trzeciej pod rząd tak nużącej i irytującej książki bym nie zniosła! Przez moment zastanawiałam się nawet czy nie dać wyższej oceny… ale wtedy doszłam do zakończenia i nagle całkowicie zdurniałam. Cała trylogia była napisana w tonie średniowiecznego królestwa, a tutaj nagle mamy ekraniki, mamy jakiś zaprogramowany system i lustro przyszłości – WTF?! Niestety, ale ta końcówka całkowicie mnie poraziła i wcale nie kupiłam tłumaczenia autorki, że technologia oraz taka wiedza ma być rzekomo przejawem mocy Areda. Och, no come on!

W sumie o bohaterach zbyt dużo powiedzieć się nie da. Małżonką króla, który swoją drogą nie jest wcale intrygujący, a wręcz prymitywny czasami (no, ale cóż w końcu na początku był kawałem kamienia, a potem stał się Bestią – a jeszcze jakby tego było mało był elfem! ), jest Salome Jasne. W ogóle bardzo mało tej naszej Namiestniczki i tak się zastanawiam czy autorka nie miała pomysłu na nazwanie swoich książek inaczej? Tytuł „Namiestniczka” ni jak ma się do tego co zaserwowała nam w drugim i trzecim tomie. Takie to trochę pójście na łatwiznę z jej strony. A sama nasza władczyni w tej części… stała się trochę bardziej jędzowata, trochę się wyrobiła, jeśli chodzi o bycie „złą kobietą”, ale nadal do poprzedniczki jej jeszcze daleko!

No i jeszcze język. Niestety mimo wprowadzenia dynamizmu akcji, Wiera Szkolnikowa nie wyzbyła się nałogu pisania sztywnych, sztucznych dialogów. A szkoda, bo to bardzo zaważa na ogólnym odbiorze książki.

Wiecie co Wam powiem? Bardzo się cieszę, że w końcu skończyłam czytać Trylogie Suremu! Męczyłam się przy niej strasznie i moje oceny chyba najlepiej to obrazowały. Namiestniczka wraca do biblioteki, a ja będę ją odradzać wszystkim znajomym!

„Tak. Jeszcze cię kocham. Próbowałam przestać, ale zabić miłość trudniej niż człowieka. Wystarczy jedno uderzenie, żeby umrzeć, a miłość zdycha latami, męczy się, boli, zrzuca starą skórę, przelewa się na dzieci, ale wciąż żyje” ~ Wiera Szkolnikowa, Namiestniczka. Księga III, Warszawa 2012, s. 567

OCENA: 3,5
OCENA CAŁEJ TRYLOGII SUREMU: 2,5


Nareszcie! W końcu! Przebrnęłam przez wszystkie części! Idę z tej okazji odtańczyć taniec radości przy ognisku!

[1] Opis pochodzi ze strony wydawnictwa Prószyński i S-ka


piątek, 3 lipca 2015

144. Kamienny posąg czy wszechpotężny król


AUTOR: Wiera Szkolnikowa
TYTUŁ ORYGINALNY: Выбор Наместницы
SERIA: Trylogia Suremu
TŁUMACZ: Rafał Dębski
TOM: Drugi
ROK WYDANIA: 2011
WYDAWNICTWO: Prószyński i S-ka

OPIS
Po latach rządów, zgodnie z obietnicą kapłanek, w spokoju i ciszy odeszła namiestniczka Enrissa Złotowłosa. Władzę w Imperium Anryjskim przejęła jej następczyni, Salome Jasna. Brak jej jednak siły charakteru poprzedniczki, co wykorzystuje Wielka Rada, sprawująca faktyczną władzę. Tymczasem kraj dotykają nieszczęścia. Słabość nowej namiestniczki wykorzystują także wielbione przez nią elfy. Stają się brutalne i butne, wdają się w spory z ludźmi. Nienawiść między nimi a innymi mieszkańcami Imperium rośnie. W miastach płoną stosy. Zaraza zbiera krwawe żniwo. Jedyną nadzieją dla udręczonej krainy jest powrót prawowitego władcy - króla, o którym mówi proroctwo. [1]

RECENZJA
Po „Namiestniczce. Księdze I”, która swoją drogą okazała się być jedną wielką klapą (nie bójmy się tego słowa!), przyszedł czas na kontynuację, a więc drugi tom Trylogii Suremu autorstwa Wiery Szkolnikowej. Wcześniejsza przygoda z twórczością autorki sprawiła, że do tej odsłony serii naprawdę nie miałam zbyt dużych wymagań. Liczyłam tylko na jakąś akcję, coś co chociaż wywoła u mnie cień zainteresowania, mały zalążek, niewielkie nasionko. Nie łudziłam się, że po tak słabej inauguracji cyklu, nagle Pani Szkolnikowa zaserwuje mi prawdziwą, czytelniczą ucztę. Niemniej jednak to, co dostałam mnie zaskoczyło… niestety negatywnie. Jeśli ktoś twierdzi, że nie można napisać dwóch słabych książek, które na dodatek są odsłonami jednego cyklu, sprowadzę go na ziemię – otóż można! „Namiestniczka. Księga II” jest tego najlepszym przykładem!

Swój wywód zacznę od fabuły. Na tronie Imperium, zgodnie z przepowiednią, zasiadła nowa Namiestniczka. Dzieci z pierwszej części stały się już dorosłymi ludźmi i teraz władza poszczególnych krain wchodzących w skład całego królestwa spoczywa w ich dłoniach. Nowa władczyni - Salome Jasna, nie jest w stanie poradzić sobie z utrzymaniem wszystkich ziem w ryzach, a ciągłe wyświadczanie się swoimi urzędnikami z czasem przestaje przynosić pożądane efekty. Ponadto siedzące do tej pory cicho Elfy zaczynają domagać się swoich praw i w momencie, gdy Namiestniczka przystaje na ich propozycje, postanawiają sami wymierzać sprawiedliwość śmiertelnikom, którzy naruszają ich święty, magiczny las. Mieszkańcy krain zaczynają się buntować i królewska władza jest mocno zagrożona. W tej sytuacji pomóc może już jedynie cud, a konkretniej „zmartwychwstanie” posągowego króla. Wszakże, o tym właśnie mówiła przepowiednia! Nie pozostaje, więc nic innego jak tylko czekać, mając nadzieję, że król wreszcie postanowi zaszczycić wszystkich swoją realną osobą. I tutaj stop-klatka. Po pierwszej części nie miałam żadnych złudzeń, że nagle akcja zmieni się o 180; że co chwila będę poddana różnym emocjom; że książka wręcz wbije mnie w fotel. Liczyłam jednak, że chociaż w niewielkim stopniu będzie się coś działo, a tutaj nic, zero, null! Co gorsza, scena pewnej egzekucji, aż zanadto przypominała mi tę, z Pieśni Lodu i Ognia Martina, a niezbyt inteligentny głównodowodzący armii to normalnie „skóra” zdjęta z Theona Greyjoy’a! Ponadto przez całą książkę mowa jest o przepowiedni –autorka przygotowuje wszystkich na wielkie wow, żeby  w kulminacyjnym momencie zaserwować czytelnikowi raptem cichutkie „o”. To tak samo gdybym, ja trąbiła na prawo i lewo o ogromnych zakupach, na które planuje się wybrać, a już po nich ogłosiłabym, że kupiłam bułkę i banana.

No, a teraz przechodzimy do bohaterów. A w sumie bohaterki, bo na tytułowej postaci się skupię. Nasza Namiestniczka, w przeciwieństwie do swojej przeciwniczki, jest naiwna, łatwowierna, dziecinna i miejscami wręcz głupia. Nie ma ani charakteru, ani żadnej wyrazistości – jest mdła, bardzo ulega, podatna na wpływy innych osób i przede wszystkim ślepo wierzy, że jej król zejdzie do niej ze swojego kamiennego tronu. Chociaż od dziecka wiedziała o tym, że to właśnie ona zostanie władczynią, miało się wrażenie, że zupełnie nie jest gotowa do tej roli. Ot, marionetka w rękach innych… szmaciana lalka, którą można wykręcać, rzucać i ciągać. I jak ją tutaj polubić?

Został nam już tylko styl, który w sumie nie różni niczym od zaproponowanego w pierwszym tomie. Nadal zdarzały się sztuczne i nudne dialogi, przy których walczyłam z ogromną pokusą ziewnięcia w głos.

Reasumując – nie ma akcji, nie ma ciekawej postaci, jest kolejne podobieństwo z twórczością Martina i nadal mamy sztuczne dialogi. Jedyny punkt mogę przyznać, za okładkę. 

A teraz nawet nie chcę myśleć, że przede mną jeszcze trzeci tom…

„Ma być żoną, to będzie, tak nawet sprawiedliwej, krąg się domknie. Najważniejsze, żeby nie żądał miłości. Bo jej dać nie może… nie umie… nie wie, co znaczy kochać” ~ Wiera Szkolnikowa, Namiestniczka Księga II, Warszawa 2011, s. 456
OCENA: 1/10

Namiestniczka numer dwa! Jeszcze tylko jedna część przed nami (chwała Bogu!). Pozdrawiam


[1] Opis pochodzi ze strony wydawnictwa Prószyński i S-ka


niedziela, 21 czerwca 2015

141. Bo to zła kobieta była…

AUTOR: Wiera Szkolnikowa
TYTUŁ ORYGINALNY: Выбор Наместницы
SERIA: Trylogia Suremu
TŁUMACZ: Rafał Dębski
TOM: Pierwszy
ROK WYDANIA: 2011
WYDAWNICTWO: Prószyński i S-ka

OPIS
Wrota do Suremu zostały otwarte! Dla namiestniczki Enrissy, kobiety twardej i wykształconej, oraz dla rządzonego przez nią magicznego świata Suremu zbliża się chwila wypełnienia starożytnego proroctwa. Wszystko sprzysięgło się przeciw władczyni i bliska jest już zagłada podległych jej ziem.
Czy Enrissie uda się uniknąć katastrofy? Czy wygra z podstępnymi wrogami? Bogato wykreowany świat, wiarygodna psychologia postaci – „Namiestniczka”, pierwszy tom trylogii o świecie Suremu, to wciągające epickie fantasy! [1]

RECENZJA
Ostatnio dochodzę do wniosku, że jestem strasznie marudna i wymagająca! Podczas wyprawy do biblioteki sama siebie zaczynam spostrzegać jako skrzyżowanie muminkowej Małej Mi i smerfowego Marudy! „To nie, bo romansidło”, „tamto nie, bo akcja rozgrywa się współcześnie”, „obyczajówka?! Bleeee!” i tak za każdym razem. Starzeję się chyba. No, ale do czego zmierzam! Otóż w czasie jednej z takich „marudowych” wypraw na półce zobaczyłam calutką, powtarzam calutką (miejska biblioteka małego miasteczka, z nowościami ciężko, a książki zazwyczaj po jednym egzemplarzu, więc sami rozumiecie moją ekscytację w tamtym momencie), trylogię Wiery Szkolnikowej pomyślałam sobie, że muszę się z nią zapoznać! Biorąc pierwszą cześć w dłonie moim oczom od razu ukazał się napis na okładce „najlepsza fantastyka na świecie, prawdopodobnie!”, no więc przepadłam. Szybko dobrałam jeszcze kilka innych książek i wróciłam do domu, aby zacząć czytać, a że nie boję się objętości to ponad 800-stronnicowe tomiszcze jeszcze bardziej mnie do siebie zachęcało! Pełna nadziei zasiadłam do książki… i po jej skończeniu kolejny raz musiałam żałośnie westchnąć, „to nie to”…

Na samym początku przyznam się, że co do tej książki miałam dosyć spore wymagania. W sumie sama nie wiem skąd mi się one wzięły, ale chyba ten napis na okładce narobił mi dużego apetytu na porcję dobrej twórczości w tym właśnie gatunku. No, ale do konkretów! Fabuła! Enrissa jest piękna, inteligentna, urocza i obyta w dworskiej etyce… do tego wszystkiego rządzi całym Imperium! Tak, jest Namiestniczką i jednocześnie żoną potężnego króla Eliana. Niestety, nie może liczyć na małżonka, który jest w stosunku do niej zimny i obojętny… ale można to racjonalnie wytłumaczyć – król Elian jest z kamienia, dosłownie! Enrissa poślubiona jest posągowi, ale to daje jej możliwość władania poddanymi jej ziemiami. Ma pod sobą licznych lordów, grafów, kupców… jej sieci są rozciągnięte po całym królestwie i wydawać by się mogło, że to właśnie ona trzyma wszystkie sznurki w swoich dłoniach.  Tymczasem, ona sama uzależniona jest od Wielkiej Rady, w której, na nieszczęście Namiestniczki, w większości zasiadają osoby posiadające magiczne moce. Pewnego dnia, okazuje się, że los nie tyle całego Imperium, co głównego magicznego zakonu jest w ogromnym niebezpieczeństwie. Na świat ma znów wrócić Ared – straszliwy Bóg, który nigdy nie cofa się przed niczym! Jego przyjście zostało przepowiedziane i spisane w księdze, która na nieszczęście jest w posiadaniu bardzo gnuśnego księcia i jego dumnej siostry bliźniaczki (którzy notabene utrzymują kazirodcze stosunki)! Enrissa powoli traci grunt pod nogami i ucieka się do wszystkich sposobów, aby oddalić w czasie swój niezbyt przyjemny los. Utkana przez nią sieć intryg delikatnie zaczyna się przecierać… i stop! O samej fabule tyle wystarczy, teraz przejdziemy do konkretów. Zapoznając się z „Namiestniczką” miejscami miałam wrażenie, że czytam taką trochę niedorobioną i bardzo spłyconą „Grę o tron” w wersji junior. Naprawdę! Mamy kazirodczy związek bliźniaków? Mamy! Mamy magów oddanych mocy ognia? Mamy! Mamy sieć intryg prowadzących do objęcia najwyżej władzy? Mamy! Ale jakby Martina było mało to na dodatek „doszukałam” się paru nawiązań również do Tolkiena – mamy Areda, zło wcielone, którego trzeba się pozbyć! Mamy elfy i magów! Jeszcze tylko wampirów brakuje, a mielibyśmy „Władcę księgi grającego o tron o zmierzchu”! Co więcej, wspomniałam już, że „Namiestniczka” to ponad 800 stron lektury? Przez prawie 600 nic się nie dzieje. Lecą sobie lata, każdy żyje własnym życiem, Enrissa zdradza oziębły kamień ze swoim sekretarzem i to by było na tyle. Dopiero po przebrnięciu przez te wszystkie stronnice coś zaczyna się dziać, przy czym mam wrażenie, że „coś” to nadal za duże słowo. Intryga, mogła być ciekawa, ale mam wrażenie, że Wiera Szkolnikowa postawiła na łatwiznę. Nie wysiliła się jakoś mocno, aby pokombinować i czytelnikowi nie sprawiało trudności domyślenie się o co w tym wszystkim chodzi. Poza tym bardzo nie podobało mi się również to, że oprócz braku jakiejkolwiek dynamiki akcji, paradoksalnie lata mijały jak dni! Przewracasz kartkę a tam rok minął, przewracasz kolejną trzy lata, następna kilkanaście miesięcy później. To wszystko, jak dla mnie za mocno naciągane. Nie kupuję tego!

Sprawa z bohaterami ma się następująco: ich mnogość imponuje, jednak uproszczenie przeraża. Autorka w ogóle nie poszalała i stworzyła całą paletę nijakich aktorów. Na dobrą sprawę chyba do nikogo nie zapałałam żadną sympatią i nikogo nie było mi ani szczególnie żal, ani nikomu nie kibicowałam. Gdybym zechciała Wam o każdej z postaci napisać chociaż jedno zdanie to pewnie stworzyłby mi się wywód jeszcze dłuższy od tego na temat fabuły. Dlatego skomentuje jedynie tytułową bohaterkę, której paradoksalnie wcale nie ma tak dużo w całej powieści – mówi o niej każdy, ale rozdziały z jej udziałem są zdecydowanie w mniejszości. Czytając o Enrissie na usta wciąż cisnęły mi się słowa „bo to zła kobieta była”. Ze swojego imperium zrobiła system autorytarny ze świetnie działająca siecią szpiegowską. Co się działo, kto był zamieszany, dlaczego – na te i wiele innych pytań znała odpowiedzi bez żadnej rozmowy z głównymi zainteresowanymi. Nie polubiłam tej naszej Namiestniczki, o nie! Dla mnie była zimną, arogancką krową i już!

Został już nam tylko język. Prosty, niewymagający, chociaż niektóre dialogi były dla mnie tak sztuczne jak chińska zupa w proszku. Czyli jest przystępnie, szału nie ma.

Długo zastanawiałam się jaką wystawić ocenę. Początkowo myślałam o 4, ale potem stwierdziłam, że byłaby ona za wysoka. Dlatego też zdecydowałam się na 3 i jestem ciekawa jak wypadną kolejne tomy.

„Na tym świecie powszechnie dostępna i zupełnie darmowa jest tylko ludzka głupota, ale niestety drogo kosztuje otoczenie.” ~ Wiera Szkolnikowa, Namiestniczka. Księga I, Warszawa 2011, s. 397

OCENA: 3/10


Dzień dobry. Cykl recenzji Trylogii Suremu uważam za rozpoczęty! Pozdrawiam


[1] Opis pochodzi ze strony wydawnictwa