czwartek, 7 stycznia 2016

197. „Jędruś, jam ran Twych niegodna całować”

AUTOR: Henryk Sienkiewicz
CYKL: Trylogia Sienkiewicza
TOM: Drugi
SERIA: Złota Seria
ROK WYDANIA: 2000
WYDAWNICTWO: Zielona Sowa

OPIS
Rok 1655, w granice Rzeczpospolitej wkracza olbrzymia armia szwedzka. Polacy zapamiętają ten najazd jako „potop szwedzki”. Mnożą się zdrady - ulega szlachta pospolitego ruszenia pod Ujściem, Janusz Radziwiłł poddaje Litwę Szwedom. Ostoją Polaków staje się Częstochowa, w której obronie niebagatelną rolę odegra Andrzej Kmicic. Bohaterskimi czynami za wszelką cenę będzie chciał odzyskać dobra imię polskiego szlachcica. [1]

RECENZJA
Po pierwszej części trylogii Sienkiewicza, moim następnym krokiem było oczywiście zapoznanie się z kolejnymi tomami historii. Co prawda Potop czytałam w liceum, ale z racji tego, że już wówczas powieść niezmiernie mi się podobała, postanowiłam jeszcze raz wrócić do lektury. Na moje nieszczęście czytanie drugiej odsłony cyklu zeszło się w czasie z dosyć przykrymi okolicznościami, dlatego też zapoznanie się z całą, liczącą ponad 850 stron książką, zajęło mi dosyć sporo czasu. Niemnie jednak, już w tym miejscu mogę wszystkich zapewnić, że jeszcze nie raz do Potopu, jak i pewnie całej trylogii, wrócę. 

Rzeczpospolita po raz kolejny stoi nad przepaścią. Mimo zwycięstwa nad Kozakami, nad głowami Polaków ponownie zawisa widmo straszliwej wojny, tym razem ze Szwedami. Tylko zgoda i jedność może pomóc narodowi przetrwać ten trudny czas, tymczasem Radziwiłłowie, niegdyś wielkie persony, teraz zwiedzeni własnym bezpieczeństwem podnoszą rękę na ojczyznę dosłownie zaprzedając ją wrogowi. Wśród całej tej wrzawy żołnierski los wiedzie Andrzej Kmicic – człowiek gwałtowny i porywczy. Zakochany po uszy w wnuczce dawnego przyjaciela rodziny zrobi wszystko, aby doprowadzić ukochaną pod ołtarz. Niestety, w swojej impulsywności jest czasem, aż zanadto ufny. Jedna przysięga złożona niewłaściwej osobie kosztuje go bardzo wiele – dobre imię, honor i przede wszystkim szacunek i sympatię Oleńki. 

Już od pierwszych rozdziałów Potopu miałam wrażenie, że w przeciwieństwie do Ogniem i mieczem, znajdę tutaj więcej opisów wojen, żołnierskich potyczek, czy intryg. Wszystkie moje przypuszczenia sprawdziły się, z czego ja osobiście bardzo się cieszę! Opisy strasznych bitew i rozlewu krwi nigdy jakoś zbytnio nie ruszają mojego niewieściego serca, co tylko utwierdza mnie w fakcie, że kompletnie nie wiem co w moim organizmie pompuje błękitną krew (:D). A tak całkiem serio, uwielbiam czytać o przebiegach zażartych rywalizacji – te zdecydowanie bardziej przemawiają za mną niż ckliwe i dramatyczne monologi bohaterów
Henryk Sienkiewicz, podobnie jak w pierwszej części trylogii, zastosował w Potopie motyw porwania głównej bohaterki. Swoją drogą kiedyś rozmawiałam na ten temat z moją koleżanką, studentką polonistyki, i ta stwierdziła, że takie poprowadzenie akcji jest pewnego rodzaju „wizytówką” autora. Wszystko wskazuje na to, że tak właśnie jest. Niemniej jednak, takie powielenie motywu wcale mi nie przeszkadzało. 

Pisząc recenzję nie można nie wspomnieć o tym, że Potop, tak samo jak Ogniem i mieczem zostało napisane ku pokrzepieniu serc. Nikogo więc nie zdziwi, że w książce patriotyczny wydźwięk wręcz wylewa się z kart. Pomijam już sam fakt, mieszania rzeczywistości z fikcją literacką. Najważniejsze, jest to, że czytając powieść Henryka Sienkiewicza nie sposób nie poddać się chwili refleksji. Tutaj miłość do ojczyzny jest najważniejszą wartością i tak przerzucając kolejne karty historii człowiek oddaje się zadumie – większość bohaterów stawiali wszystko na jednej szali – albo zwycięstwo dla ojczyzny, albo śmierć za nią. Patriotyzm w każdym calu. Niemniej jednak nie można równie oprzeć się myślom, że ówczesny obraz społeczeństwa - gdzie dostrzec można było obok siebie patriotów ponad wszystko, zakłamanych sprzedawczyków, tchórzów, inteligentów i hipokrytów – jest doskonale znany z bardzo niedawnej historii zarówno tej światowej, jak i naszej podwórkowej, polskiej. No, ale na żadne polityczne tematy schodzić nie będziemy! Wracamy do książki!

Oczywiście w lekturze nie obejdzie się również bez wątki miłosnego. Na szczęście jednak nie jest od wysunięty na piedestał i tworzy raczej sympatyczne tło do ważniejszych wydarzeń. 

Andrzej Kmicic jest raptusem, cholerykiem i przez większość powieści to, co ma na wątrobie ma również na języku. Mimo tego, że nie należał do świętoszków, a czasem ja sama wątpiłam w racjonalność jego rozumowania to mimo wszystko był on zdecydowanie moim numerem jeden Potopu. W przeciwieństwie do idealnego Jana Skrzetuskiego w Ogniem i mieczem, Kmicic wydawał mi się być zdecydowanie bardziej ludzki – targany wątpliwościami, czasem nieumiejący wybrać właściwej drogi, popełniający błędy. Jego postać, w moim mniemaniu, została zdecydowanie bardziej dopracowana i doszlifowana niż wyżej już wymieniony Skrzetuski. 

Również Aleksandra Billewiczówna, ku mojej ogromnej radości, była zupełnie inna niż Helena z pierwszej części! Może miejscami zbyt praworządna, ale mimo wszystko mająca w sobie jakąś nutkę zacięcia – posiadająca taki niewielki pazurek, który dodawał jej trochę charakterku. Naprawdę – nie taka Oleńka straszna i irytująca, jakby ją malowali.

Na sam koniec został nam oczywiście język. Przy okazji recenzji Ogniem i mieczem zwróciłam uwagę na trudności, jakie sprawiało mi przestawienie się na staropolską mowę. Podczas czytania drugiego tomu trylogii miałam wrażenie, że język jest znacznie bardziej przystępniejszy, ale być może po lekturze pierwszej części mogłam już się z nim jako tako oswoić i nie sprawiał mi on zbyt dużych kłopotów.

Książki ze Złotej Serii mają niestety w sobie jedną wadę – wydawca chyba zupełnie nie pomyślał o większej interlinii! Drobny druczek w połączeniu z niewielkimi odstępami pomiędzy linijkami, były dla moich oczu prawdziwą męczarnią.

Resumując, po ponownej lekturze Potopu jestem niezmiernie szczęśliwa, że ponownie zapoznałam się z tym konkretnym tytułem. Podobnie jak kilka ładnych lat temu, tak samo i teraz zaznajomienie się z historią traktowałam jako frajdę! W moim mniemaniu Potop jest zdecydowanie lepiej skonstruowaną i poprowadzoną lekturą niż Ogniem i mieczem. 

„Nie mogła sobie darować, iż go kochała, a zarazem nie mogła go zapomnieć, nienawidząc.” ~ Henryk Sienkiewicz, Potop, Kraków 2000, s. 730

OCENA: 9/10


Witam! Moja pierwsza recenzja w Nowym Roku!  Mam nadzieję, że z kolejnymi tez pójdzie z górki. Pozdrawiam, Tea

[1] Opis pochodzi ze strony Wydawnictwa GREG

14 komentarzy:

  1. Już wcześniej wspominałam, że nie miałam jeszcze takiej czytelniczej styczności z tą trylogią (chociaż stoi ona na półce naprzeciw mnie w bardzo ładnym wydaniu), ale minie jeszcze trochę czasu, aż się przełamię. Cała ja. :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Polecam! Naprawdę gorąco polecam! :D

      Usuń
  2. W przyszłości. Bliższej niż dalszej, ale jednak przyszłości przeczytam :P

    OdpowiedzUsuń
  3. Trylogię mam zaliczoną, ale cóż, wielką fanką nie jestem. Może dlatego,że tropiłam nieścisłości historyczne głównie :)
    https://sweetcruel.wordpress.com/

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ja podeszłam do tego jako do lektury ku pokrzepieniu serc :D Ale fakt faktem, że parę nieścisłości by się znalazło ;)

      Usuń
  4. Nie jestem fanką Sienkiewicza... Za to uważam, że Orzeszkowa jest całkiem niezła :). Sienkiewicz zniechęcił mnie do siebie już zupełnie po "Bez dogmatu", a za jego dziełami historycznymi nigdy nie przepadałam. Cieszę się, ze Tobie się za to podobało i spędziłaś miłe chwile z Kmicicem ;D

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. W liceum męczyłam się strasznie z tymi wszystkimi opisami w "Nad Niemnem", niemniej jednak planuję do lektury wrócić raz jeszcze i zobaczyć czy odniosę podobne wrażenia ;)

      A "Bez dogmatu" mam na razie w planach ;)

      Bardzo miłe chwile, naprawdę! :D

      Usuń
  5. U mnie w szkole nauczycielka zapomniała z nami omówić " Potop" i wszyscy się bali ,że będzie na maturze :)
    Z powieści Sienkiewicza najbardziej lubię " Quo vadis".

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Też bardzo "Quo Vadis" lubię i w niedalekiej przyszłości jeszcze raz po książkę sięgnę! :)

      Usuń
  6. Niestety, "Krzyżacy" odrzucili mnie od Sienkiewicza na baaardzo długo czas :P
    Buziaki!
    BOOKBLOG

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. A ja "Krzyżaków" nawet miło wspominam :D Ale za to "Lalkę" najchętniej wyrzuciłabym ze spisu szkolnych lektur :D

      Usuń
  7. Ambitnie zaczynasz ten rok :) muszę kiedyś wziąć się za książki Sienkiewicza :) Bo to tak nie wypada ich nie znać dokładnie :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ambitnie tylko recenzjami :D Czytelniczo rok zaczęłam mniej ambitniej, no i niestety rezultaty tego są - kończę (na szczęście!) serię bardzo słabą w moim odczuciu :(

      Usuń

Obserwatorzy

Etykiety

Adam Cyra Adrian Grzegorzewski Aimee Agresti Agnieszka Haska A.S.A Harrison Agata Christie Agnieszka Lingas-Łoniewska Alina Krzywiec Alfred Szklarski Amanda Goldberg Amy Adams Ana Veloso Aneta Jodowska Anna Bellon Anna Herbich Anna Łacina Anna Moczulska Anna Quindlen Autobiografia Barbara Wood Benjamin Weiser Belinda Jones Biblioteka Psychologii Współczesnej Biografia Bogna Ziembicka Bradley Cooper Bridget Asher Camilla Läckberg Candace Camp Carolly Erickson Cassie Harte Cecelia Ahern Charlotte Link Chris Carmack Christian Bale Cilla Börjlind Clare Dowling Cykl 'Dr David Hunter' Cykl "Ania z Zielonego Wzgórza" Cykl "Babie Lato" Cykl "Cormoran Strike" Cykl "Czas tęsknoty" Cykl "Cztery żywioły Saszy Załuskiej" Cykl "Delirium" Cykl "Diabeł ubiera się u Prady" Cykl "Dora Wilk" Cykl "Dr David Hunter" Cykl "Era Pięciorga" Cykl "Erika Falck Patrik Hedström" Cykl "Fredrik Beier" Cykl "Hannibal Lecter" Cykl "Harry Potter" Cykl "Igrzyska Śmierci" Cykl "Jeśli zostanę" Cykl "Józefina Bonaparte" Cykl "Lew Demidow" Cykl "Millennium" Cykl 'Moondrive' Cykl "Mroczna Seria" Cykl "Niezgodna" Cykl "Oblicza zła [Prószyński i S-ka]" Cykl "Pamiętnik księżniczki" Cykl "Pieśń Lodu i Ognia" Cykl "Pisane przez życie" Cykl "Powieści Tudorowskie" Cykl "Pozerki" Cykl "Prawdziwe historie" Cykl "Przygody Tomka" Cykl "Ravn" Cykl "Robert Langdon" Cykl "Rodzina O." Cykl "Saga o Gutowie" Cykl "Sebastian Bergman" Cykl "Seria Koronkowa" Cykl "Seria z Czarnym Kotem" Cykl "Sprawiedliwość owiec" Cykl "Ten jeden dzień" Cykl "The Last Regret" Cykl 'Tom Stilton i Olivia Rönning' Cykl "Tony Hill i Carol Jordan" Cykl "To skomplikowane" Cykl "Trylogia Blask Snów" Cykl "Trylogia czasu" Cykl "Trylogia Sienkiewicza" Cykl "Trylogia Suremu" Cykl "Wiktoria Biankowska" Cykl "Winston Churchill" Cykl "Zakon Ciemności" Cykl 'Zastępy Anielskie" Cykl "Zmierzch" Dagmara Dominczyk Dan Brown Danielle Steel Danny Wallace David Lagercrantz Dean Koontz Diane Chamberlain Diane Ducret Diana Palmer Dorota Gąsiorowska Dramat Dystopia Eduardo Sacheri Edward Lee Edward Rutherfurd Elizabeth Camden Elizabeth Ross Ella Griffin Ella Harper Ellen Byerrum Emily Brontë Emily Giffin Emmanuel Hecht Ewa Madeyska fantastyka fantasy film Gabrielle Zevin Gayle Forman George R. R. Martin Guillaume Musso Guy Lawson Grzegorz Wagner Hans Rosenfeldt Hannah Shahr Heidi Rehn Henryk Sienkiewicz Herkules Poirot Hilary Duff horror Iga Wiśniewska Ingar Johnsrud Irene Sabatini Iwona Grodzka-Górnik J.R.R. Tolkien Jacek M. Rostocki Jacek Piekara Jacek Skowroński Jay Asher Jayne Ann Krentz Jack Ketchum Jack Thorne Jane Casey Jean Sasson Jessica Park Jennifer Close Jennifer Lawrence Jerzy Stachowicz Jill Shalvis Joanna Chmielewska Joanna Stovrag Joanne Kathleen Rowling Joanna Wieliczka-Szarkowa John Tiffany Jodi Picoult John Boyne John Freely John Green Jojo Moyes Judith Gould Judyta Fibiger Julie Kavanagh Julia P. Gelardi Kanada Karen Essex Karen Kingsbury Katarzyna Berenika Miszczuk Katarzyna Bonda Katarzyna Michalak Katarzyna Zyskowska-Ignaciak Katrin Lankers Karolina Święcicka Kaui Hart Hemmings Kerstin Gier Kevin Lewis Khadra Sufi Kimberly McCreight klasyka kryminału klasyka polskiej literatury komedia filozoficzna komedia romantyczna kryminał Krzysztof Mecner Książki Lady Colin Campbell Lauren Oliver Lauren Weisberger Lauren Willig Liebster Blog Award Linda Gillard Literackie Miasteczko literatura amerykańska literatura anglosaska literatura argentyńska literatura austriacka literatura faktu literatura francuska literatura hiszpańskojęzyczna literatura irlandzka literatura młodzieżowa literatura niemiecka literatura niemieckojęzyczna literatura obozowa literatura obyczajowa literatura piękna literatura polska literatura rosyjska literatura skandynawska literatura szkocka literatura szwedzka literatura współczesna polska literatura współczesna zagraniczna literatura zagraniczna Louis de Wohl Lucy Maud Montgomery Luiza Łuniewska Lynette Padwa Lynette Padwa Łukasz Modelski Magda Stachula Magdalena Witkiewicz Maja Lidia Kossakowska Maja Ostaszewska Małgorzata Gutowska-Adamczyk Małgorzata Warda Manuela Gretkowska Marina Achmedowa Marcin Dorociński Marcin Kącki Marcin Mortka/ Marek Rybarczyk Maria Ulatowska/ Mario Puzo Margaret Atwood Margaret Mitchell Maria Fredro-Boniecka Marla Sokoloff Marta Mizuro Martin Sixsmith Martin Stankiewicz Martin Pistorius Mary Ann Shaffer Matthew Quick Meg Cabot Megan Lloyd Davies Melissa Hawach Michael Dobbs Michael Hastings Michael Hjorth Michael Katz Krefeld Michael Wallner Michał Wójcik Michaił Bułhakow Michelle Moran Monika Rebizant-Siwiło Monika Szwaja Nicola Cornick Nicolas Evans Nicolas Sparks Ocena: 0/10 Ocena: 1/10 Ocena: 2/10 Ocena: 3/10 Ocena: 4/10 Ocena: 5/10 Ocena: 6/10 Ocena: 7/10 Ocena: 8/10 Ocena: 9/10 Ocena: 10/10 opowiadania Paula Hawkins Paullina Simons partyzantka Patrick Wilson Paweł Paliński Paweł Zagumny Peter Longerich Philip Zimbardo Philippa Gregory podsumowanie Polska Powieść Powieść historyczna Przemysław Piotr Kłosowicz psychologia Rachel Maude raport Ramsey Campbell Rebecca Donovan recenzja Renata Czarnecka Richard Paul Evans Robert Galbraith Robert Janowski Robert Ostaszewski Robert Seethaler Rolf Börjlind romans romans historyczny Ruthanna Hopper Sandra Brown Sandra Gulland Santa Montefiore Sara Gruen Sarah Jio science fiction sensacja Seria "Kobiety to czytają!" Seria "Historie Prawdziwe" Seria "Leniwa Niedziela" Seria "Szmaragdowa seria" Seria "Tylko dla dziewczyn" Seria "Złota Seria" Serial "Tabu" Sheila Roberts Sherryl Woods Simon Beckett Siri Mitchell Stephen King Stephenie Meyer Steve Mosby Steven D. Wolf Stieg Larsson Suzanne Collins Swietłana Alliłujewa Szpiegowski Szymon Nowak TAG Taylor Jenkins Reid Tea Tom Hardy Theresa Revay Thomas Harris Thriller Thriller psychologiczny Tom Hanks Tom Rob Smith Trudi Canavan USA Val McDermid Valerie Tasso Veronica Roth W. Bruce Cameron Wednesday Martin Wendy Welch Wiera Szkolnikowa William C. Gordon Wydawnictwo AA Wydawnictwo Agora SA Wydawnictwo Akurat Wydawnictwo Albatros A. Kuryłowicz Wydawnictwo Amber Wydawnictwo Bellona Wydawnictwo Black Publishing Wydawnictwo Bukowy Las Wydawnictwo Czarna Owca Wydawnictwo De Facto Wydawnictwo Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu Wydawnictwo Dolnośląskie Wydawnictwo EGMONT Wydawnictwo Feeria Young Wydawnictwo Fronda Wydawnictwo Fabryka słów Wydawnictwo Galeria Książki Wydawnictwo Hachette Polska Wydawnictwo Harlequin Enterprises Wydawnictwo HarperCollins Wydawnictwo Initium Wydawnictwo Klin Wydawnictwo Książnica Wydawnictwo Literackie Wydawnictwo Lucky Wydawnictwo Media Rodzina Wydawnictwo Między Słowami Wydawnictwo MUZA SA Wydawnictwo Nasza Księgarnia Wydawnictwo Novae Res Wydawnictwo Ole Wydawnictwo OMG Books Wydawnictwo Otwarte Wydawnictwo POLWEN Wydawnictwo Prószyński i S-ka Wydawnictwo PWN Wydawnictwo REBIS Wydawnictwo Remi Wydawnictwo Replika Wydawnictwo RM Wydawnictwo Sonia Draga Wydawnictwo Świat Książki Wydawnictwo W.A.B Wydawnictwo WAM Wydawnictwo Wielka Litera Wydawnictwo Zielona Sowa Wydawnictwo Znak Literanova Wydawnictwo Znak Wydawnictwo Zysk i S-ka Wymarzone czytadełko Zofia Posmysz