sobota, 10 stycznia 2015

101. Witajcie w moim świecie…


AUTOR: Philip Zimbardo
TYTUŁ ORYGINALNY: The Lucifer Effect. How good people turn evil
TŁUMACZ: Anna Cybulko, Joanna Kowalczewska, Józef Radzicki, Marcin Zieliński
SERIA: Biblioteka Psychologii Współczesnej
ROK WYDANIA: 2008
WYDAWNICTWO: PWN

OPIS
Jedna z najważniejszych prac nurtu psychologii dobra i zła. Autor interesująco prezentuje analizę eksperymentu stanfordzkiego i wykazuje ścisły związek z tym, co później wydarzyło się w więzieniu w Abu Ghraib. Przedstawia mechanizmy i czynniki, które czynią ze zwykłego człowieka oprawcę i ofiarę systemu. Udowadnia możliwość zmiany lub zapobiegania niechcianym zachowaniom jednostki lub grupy, dzięki zrozumieniu, jakie siły, wartości i skłonności przez nie przejawiane są wnoszone w daną sytuację. Uważa, że można mieć większy wpływ na zredukowanie niepożądanych indywidualnych reakcji przez wiedzę, pokazuje, jak ich unikać lub je modyfikować.

RECENZJA
Dzisiejsza recenzja będzie nietypowa. Nie będziemy rozkładać książki na czynniki pierwsze, nie będzie ostrych uwag o bohaterach, uszczypliwości o akcji czy ironicznych wypowiedzi o języku. W tym roku obiecałam sobie, że częściej będę sięgała po książki z mojej psychologicznej „półki”, a przy okazji będę chciała Wam przedstawić wszystkie te pozycję, które są godne zwrócenia na nie większej uwagi, nawet jeśli uważacie, że psychologia to dziecina, która nie do końca Was interesuje. Uprzedzając Wasze pytanie, nie będę Wam przybliżać poradników typu „Jak rozmawiać z ludźmi” czy „Jak zachować się na rozmowie kwalifikacyjnej”. Zamiast tego znajdziecie u nas pozycje Rogersa, Lainga, Freuda czy Piageta. Dzisiaj  chciałabym Wam przybliżyć trochę bardziej postać Philipa Zimbardo oraz jego pracę pod tytułem „Efekt Lucyfera. Dlaczego dobrzy ludzie czynią zło?”.

Philip Zimbardo to urodzony 23 marca 1933 roku amerykański psycholog. W 1954 roku, na zakończenie swojej edukacji w Brooklyn College, otrzymał tytuł Bakalaureat – niższy stopień wprowadzający do kariery naukowej. Rok później otrzymał tytuł magistra, aby w końcu 1959 roku stać się doktorem. Jako wykładowca nauczał na uniwersytetach w Yale, Columbii i Nowym Jorku. W 1968 roku Philip Zimbardo został profesor Uniwersytetu Stanforda, gdzie też w roku 1971 miał miejsce jeden z najbardziej znanych eksperymentów w historii psychologii - stanfordzki eksperyment więzienny. To właśnie to badanie zostało dokładnie przedstawione w „Efekcie Lucyfera”. W roku 2002 Zimbardo został przewodniczącym Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego (APA). Zimbardo specjalizuje się w psychologii społecznej. W swoich pracach bardzo często porusza tematy takie jak: dehumanizacja, zło, terroryzm – a to wszystko oprósza wpływami sytuacyjnymi na daną jednostkę.

Stanfordzki eksperyment więzienny miał miejsce w 1971 roku, w piwnicach Wydziału Psychologii Uniwersytetu Stanforda. Na potrzeby badania całe pomieszczenie zostało specjalnie zaadaptowane, aby jak najbardziej przypominało normalne więzienie: pojawiły się trzy cele z kratą w drzwiach, wyposażone w prycze. Większa szafa została zamieniona na karcer, a za specjalnie zmontowanymi ściankami pojawiły się kamery, które miały wszystko nagrywać. W gazecie zamieszczono ogłoszenie o poszukiwaniu ochotników do uczestnictwa w dwutygodniowym eksperymencie – za każdy dzień uczestnicy mieli dostać wynagrodzenie w wysokości 15$. Oczywiście, nie można jednak zapomnieć o tym, że 24 studentów, którzy później znaleźli się w „więziennej” rzeczywistości nie zostało wybranych ot tak. Przed startem eksperymentu wszyscy uczestnicy zostali zbadani testami, aby mieć pewność, że są jak najbardziej normalni i nie wniosą do sztucznego więzienia żadnych patologii. Następnie studenci zostali podzieleni na dwie grupy: strażników i więźniów. O ile ci pierwsi, na dzień przed rozpoczęciem badania, mieli zorganizowane specjalne spotkanie z Zimbardo, który jednocześnie został dyrektorem „więzienia”, o tyle druga grupa oprócz krótkiej informacji o tym, że mają czekać w swoich domach, nie wiedziała nic więcej. Dlatego też, gdy nazajutrz do ich drzwi zapukał prawdziwy funkcjonariusz policji z informacją o tym, że zostali zatrzymani, a następnie skuł ich kajdankami i na oczach sąsiadów i rodziny zaprowadził do radiowozu, co poniektórzy potrzebowali dłużej chwili, żeby zorientować się, że to część eksperymentu. Pierwsze godziny badania, zaraz po wszystkich procedurach takich samych jak podczas normalnego zatrzymania, były bardzo na luzie. Więźniowie traktowali swoją sytuację jak dobrą zabawę, a strażnicy nie do końca umieli odnaleźć się w tej nowej roli. Niemniej jednak taka kolej rzeczy trwała bardzo krótko. Strażnicy, chociaż nie mogli używać przemocy fizycznej, bardzo szybko zaczęli odnajdywać się w nowych warunkach i coraz bardziej zmyślnymi metodami, ktoś by powiedział błahostkami jak na przykład odliczanie na apelach śpiewając, coraz bardziej wpływali na psychikę więźniów. Studenci, którzy znaleźli się w celach, bardzo szybko dali się wplątać w stworzoną rzeczywistość. Eksperyment, który z założenia miał trwać dwa tygodnie został przerwany po sześciu dniach, a pierwszy uczestnik, z powodu załamania nerwowego, skończył badanie już po 36 godzinach!

Philip Zimbardo w oparciu o swoje badanie stara się wyjaśnić, dlaczego człowiek, który z natury nie jest przecież zły, jest w stanie dokonać czynów wręcz nieludzkich, takich jak wymyślne tortury, makabryczne zbrodnie czy prawdziwe rzezie niewinnych istnień. Oprócz stanfordziego eksperymentu więziennego Zimbardo odwołuje się również do wielu innych, ciekawych badań, aby wyjaśnić jak bardzo sytuacja, system oraz środowisko są w stanie zmienić każdego człowieka.

Chociaż „Efekt Lucyfera” to książka naukowa nie obawiajcie się ciężkiego stylu. Zimbardo pisze bardzo jasny, prostym językiem, który nie sprawni nikomu większych problemów. Jedyne, ale mam do źle dobranej czcionki – o ile teksy jest pisany dosyć przystępnym rozmiarem, o tyle cytaty, które później występują w bardzo dużej ilości, są przedstawione połowę mniejszą czcionką, co było zabójstwem dla moich oczu! Ponad to dopatrzyłam się kilku literówek.

Ogólnie książka jest naprawdę dobra i powinna zaciekawić każdego, nie tylko studentów kierunków, które mają w sobie elementy psychologii. Bo to przecież naprawdę fascynujące jak ten cały sytuacyjny mechanizm się kręci. Jak trafnie twierdzi Zimbardo – słysząc o jakiś okropnych zbrodniach zastanawiamy się jak ktoś mógł się posunąć do czegoś takiego, jednocześnie zupełnie nie myśląc o tym jak my zachowalibyśmy się na jego miejscu, podani takim wpływom, którym on uległ.

Jeśli ktoś postanowi zapoznać się z „Efektem Lucyfera”, to po lekturze zachęcam do obejrzenia filmu pod tytułem „Cicha furia - stanfordzki eksperyment więzienny”. Tutaj sam Zimbardo tłumaczy na czym dokładnie polegało badanie, a cały dokument jest wzbogacony archiwalnymi nagraniami z czasu trwania eksperymentu oraz wywiadami z uczestnikami.

„Jedną z najgorszych rzeczy, jakie możemy zrobić naszym bliźnim, to odebrać im ich człowieczeństwo, uczynić ich bezwartościowymi poprzez poddanie ich psychologicznemu procesowi dehumanizacji” ~ Philip Zimbardo; Efekt Lucyfera. Dlaczego dobry ludzie czynią zło?, Warszawa 2008, s. 243

OCENA: 8/10


Witam! Zgodnie ze swoimi noworocznym postanowieniem – jestem zgodnie z planem! Dzisiaj uchyliłam Wam trochę swojego świata, mam nadzieję, że Was tym nie zanudziłam ;)


[1] Opis pochodzi z tyłu książki

20 komentarzy:

  1. Brzmi ciekawie, ale to chyba jednak nie jest moja półka zainteresowań moja psycholożko :D

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ale to tylko tak brzmi, naprawdę super książka! :D

      Usuń
  2. O tym eksperymencie, jak i osobie prof. Zimbardo, słyszałam na jednych z zajęć na studiach. Bardzo mnie to zainteresowało i przyznam, że chętnie przeczytałabym tę książkę, by lepiej to wszystko zrozumieć.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Polecam ;) Ja wcześniej zapoznawałam się z samym tylko eksperymentem, ale postawiłam zapoznać się z całą książką i nie żałuję! ;)

      Usuń
  3. Odpowiedzi
    1. Gorąco polecam! ;)

      Usuń
    2. Mam nadzieję, że jest dostępna na necie :D

      Usuń
    3. Coś chyba na chomiku jest, ale nie jestem pewna na 100% ;)

      Usuń
  4. Pochwalę się; byłam na wykładzie Zimbardo we Wrocławiu. Byłam wtedy studentką. To jak opowiadał o swoim eksperymencie i w ogóle o efekcie Lucyfera powodował ciarki na ciele. Niestety nie udało mi się zdobyć jego podpisu :(
    Książki niestety nie zakupiłam i teraz żałuję. Ale mam kilka innych, w których jest opis efektu :)

    p.s. jesteś psychologiem?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ależ Ci zazdroszczę wykładu profesora! Szczęściara! ;)

      Jeszcze nie jestem, ale kształcę się w tym kierunku ;)

      Usuń
    2. Fajnie :) Będę miała koleżankę po fachu ;)

      Usuń
    3. Tak? O proszę, ale miło! :) Bardzo się cieszę ;)

      Usuń
  5. Ale mnie zainteresowałaś ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Cieszę się, a książkę profesora polecam serdecznie! ;)

      Usuń
  6. No i człowiek zaczyna się interesować ową książką! :D

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Warta poświęconej uwagi, naprawdę! ;)

      Usuń
  7. Mimo, że to nie mój kierunek studiów to mnie przekonałaś do tej książki :)

    OdpowiedzUsuń
  8. Niesamowicie mnie zainteresowałaś. Uwielbiam takie psychologiczne aspekty, badania nad człowiekiem. Dopisuję do listy :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Bardzo się cieszę, że Cię zainteresowałam, książka naprawdę warta jest poświęconej jej uwagi ;)

      Usuń

Obserwatorzy

Etykiety

Adam Cyra Aimee Agresti Agnieszka Haska A.S.A Harrison Agata Christie Agnieszka Lingas-Łoniewska Alfred Szklarski Amanda Goldberg Amy Adams Ana Veloso Aneta Jodowska Anna Bellon Anna Łacina Anna Moczulska Anna Quindlen Autobiografia Barbara Wood Benjamin Weiser Biblioteka Psychologii Współczesnej Biografia Bogna Ziembicka Bradley Cooper Bridget Asher Camilla Läckberg Candace Camp Carolly Erickson Cassie Harte Cecelia Ahern Charlotte Link Chris Carmack Christian Bale Cilla Börjlind Cykl 'Dr David Hunter' Cykl "Ania z Zielonego Wzgórza" Cykl "Babie Lato" Cykl "Cormoran Strike" Cykl "Cztery żywioły Saszy Załuskiej" Cykl "Delirium" Cykl "Dora Wilk" Cykl "Dr David Hunter" Cykl "Era Pięciorga" Cykl "Erika Falck Patrik Hedström" Cykl "Fredrik Beier" Cykl "Hannibal Lecter" Cykl "Harry Potter" Cykl "Igrzyska Śmierci" Cykl "Jeśli zostanę" Cykl "Józefina Bonaparte" Cykl "Lew Demidow" Cykl "Millennium" Cykl 'Moondrive' Cykl "Mroczna Seria" Cykl "Niezgodna" Cykl "Oblicza zła [Prószyński i S-ka]" Cykl "Pamiętnik księżniczki" Cykl "Pieśń Lodu i Ognia" Cykl "Pisane przez życie" Cykl "Powieści Tudorowskie" Cykl "Pozerki" Cykl "Prawdziwe historie" Cykl "Przygody Tomka" Cykl "Ravn" Cykl "Robert Langdon" Cykl "Rodzina O." Cykl "Saga o Gutowie" Cykl "Sebastian Bergman" Cykl "Seria Koronkowa" Cykl "Seria z Czarnym Kotem" Cykl "Sprawiedliwość owiec" Cykl "Ten jeden dzień" Cykl "The Last Regret" Cykl 'Tom Stilton i Olivia Rönning' Cykl "Tony Hill i Carol Jordan" Cykl "To skomplikowane" Cykl "Trylogia Blask Snów" Cykl "Trylogia czasu" Cykl "Trylogia Sienkiewicza" Cykl "Trylogia Suremu" Cykl "Wiktoria Biankowska" Cykl "Winston Churchill" Cykl "Zakon Ciemności" Cykl "Zmierzch" Dagmara Dominczyk Dan Brown Danielle Steel David Lagercrantz Dean Koontz Diane Chamberlain Diane Ducret Diana Palmer Dorota Gąsiorowska Dramat Dystopia Eduardo Sacheri Edward Lee Edward Rutherfurd Elizabeth Camden Elizabeth Ross Ella Griffin Ella Harper Ellen Byerrum Emily Brontë Emily Giffin Emmanuel Hecht Ewa Madeyska fantastyka fantasy film Gabrielle Zevin Gayle Forman George R. R. Martin Guillaume Musso Guy Lawson Grzegorz Wagner Hans Rosenfeldt Hannah Shahr Heidi Rehn Henryk Sienkiewicz Herkules Poirot Hilary Duff horror Iga Wiśniewska Ingar Johnsrud Irene Sabatini Iwona Grodzka-Górnik J.R.R. Tolkien Jacek M. Rostocki Jacek Piekara Jacek Skowroński Jay Asher Jayne Ann Krentz Jack Ketchum Jack Thorne Jane Casey Jean Sasson Jessica Park Jennifer Close Jennifer Lawrence Jerzy Stachowicz Jill Shalvis Joanna Chmielewska Joanna Stovrag Joanne Kathleen Rowling Joanna Wieliczka-Szarkowa John Tiffany Jodi Picoult John Boyne John Green Jojo Moyes Judith Gould Julie Kavanagh Julia P. Gelardi Kanada Karen Essex Karen Kingsbury Katarzyna Berenika Miszczuk Katarzyna Bonda Katarzyna Michalak Katarzyna Zyskowska-Ignaciak Katrin Lankers Karolina Święcicka Kaui Hart Hemmings Kerstin Gier Kevin Lewis Khadra Sufi Kimberly McCreight klasyka kryminału klasyka polskiej literatury komedia filozoficzna komedia romantyczna kryminał Krzysztof Mecner Książki Lady Colin Campbell Lauren Oliver Lauren Willig Liebster Blog Award Linda Gillard Literackie Miasteczko literatura amerykańska literatura anglosaska literatura argentyńska literatura austriacka literatura faktu literatura francuska literatura hiszpańskojęzyczna literatura irlandzka literatura młodzieżowa literatura niemiecka literatura niemieckojęzyczna literatura obyczajowa literatura piękna literatura polska literatura rosyjska literatura skandynawska literatura szkocka literatura szwedzka literatura współczesna polska literatura współczesna zagraniczna literatura zagraniczna Louis de Wohl Lucy Maud Montgomery Luiza Łuniewska Lynette Padwa Maciej Andrzej Brzozowski Magda Stachula Maja Ostaszewska Małgorzata Gutowska-Adamczyk Małgorzata Warda Manuela Gretkowska Marina Achmedowa Marcin Dorociński Marcin Mortka/ Marek Rybarczyk Maria Ulatowska/ Mario Puzo Margaret Mitchell Maria Fredro-Boniecka Marla Sokoloff Marta Mizuro Martin Sixsmith Martin Stankiewicz Martin Pistorius Mary Ann Shaffer Matthew Quick Meg Cabot Megan Lloyd Davies Melissa Hawach Michael Dobbs Michael Hjorth Michael Katz Krefeld Michael Wallner Michał Wójcik Michaił Bułhakow Michelle Moran Monika Rebizant-Siwiło Monika Szwaja Nicola Cornick Nicolas Evans Nicolas Sparks Ocena: 0/10 Ocena: 1/10 Ocena: 2/10 Ocena: 3/10 Ocena: 4/10 Ocena: 5/10 Ocena: 6/10 Ocena: 7/10 Ocena: 8/10 Ocena: 9/10 Ocena: 10/10 opowiadania Paula Hawkins Paullina Simons partyzantka Patrick Wilson Paweł Paliński Paweł Zagumny Peter Longerich Philip Zimbardo Philippa Gregory podsumowanie Polska Powieść Powieść historyczna Przemysław Piotr Kłosowicz psychologia Rachel Maude raport Ramsey Campbell recenzja Renata Czarnecka Richard Paul Evans Robert Galbraith Robert Janowski Robert Ostaszewski Rolf Börjlind romans romans historyczny Ruthanna Hopper Sandra Brown Sandra Gulland Santa Montefiore Sara Gruen Sarah Jio science fiction sensacja Seria "Kobiety to czytają!" Seria "Historie Prawdziwe" Seria "Szmaragdowa seria" Seria "Tylko dla dziewczyn" Seria "Złota Seria" Sheila Roberts Sherryl Woods Simon Beckett Siri Mitchell Stephen King Stephenie Meyer Steve Mosby Steven D. Wolf Stieg Larsson Suzanne Collins Swietłana Alliłujewa Szpiegowski Szymon Nowak TAG Taylor Jenkins Reid Tea Theresa Revay Thomas Harris Thriller Thriller psychologiczny Tom Hanks Tom Rob Smith Trudi Canavan USA Val McDermid Valerie Tasso Veronica Roth Wednesday Martin Wendy Welch Wiera Szkolnikowa William C. Gordon Wydawnictwo AA Wydawnictwo Agora SA Wydawnictwo Akurat Wydawnictwo Albatros A. Kuryłowicz Wydawnictwo Amber Wydawnictwo Bellona Wydawnictwo Black Publishing Wydawnictwo Bukowy Las Wydawnictwo Czarna Owca Wydawnictwo De Facto Wydawnictwo Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu Wydawnictwo Dolnośląskie Wydawnictwo EGMONT Wydawnictwo Fronda Wydawnictwo Fabryka słów Wydawnictwo Galeria Książki Wydawnictwo Hachette Polska Wydawnictwo Harlequin Enterprises Wydawnictwo Initium Wydawnictwo Klin Wydawnictwo Książnica Wydawnictwo Literackie Wydawnictwo Lucky Wydawnictwo Media Rodzina Wydawnictwo MUZA SA Wydawnictwo Nasza Księgarnia Wydawnictwo Novae Res Wydawnictwo OMG Books Wydawnictwo Otwarte Wydawnictwo POLWEN Wydawnictwo Prószyński i S-ka Wydawnictwo PWN Wydawnictwo REBIS Wydawnictwo Remi Wydawnictwo Replika Wydawnictwo RM Wydawnictwo Sonia Draga Wydawnictwo Świat Książki Wydawnictwo W.A.B Wydawnictwo WAM Wydawnictwo Zielona Sowa Wydawnictwo Znak Literanova Wydawnictwo Znak Wydawnictwo Zysk i S-ka Wymarzone czytadełko Zofia Posmysz